LIVE ALBUM REVIEW
DARK FUNERAL - A Beast To Praise
Kontrollü, ağır, temiz ama daha az vahşi.
DARK FUNERAL'ın dördüncü live albümü "A Beast To Praise", stüdyo kayıtlarının kusursuzluğunu sahne koşullarına taşıma mükemmelliyetciligi tutumunu ikinci plana iterek, grubun yıllar içinde keskinleşen performans disiplinini canlı bir bağlamda yeniden kurarak fanlara taşıyor. DARK FUNERAL'ın canlı kimliğini belirleyen temel unsur yalnızca blast beat hızları ya da melodik tremolo gitarların keskinliği değil, bu iki bileşenin sahnede yarattığı sürekli ileri itiş. "A Beast To Praise", 16 Nisan 2022'de Stockholm'deki Fållan'da kaydedilen yaklaşık 70 dakikalık konser kaydıyla bu mekanizmayı büyük ölçüde koruyor; ancak grubun 22 yıl önceki ilk canlı albümü "De Profundis Clamavi Ad Te Domine" ile arasındaki fark, artık kontrolsüzlükten ziyade tecrübenin belirleyici olması. DARK FUNERAL burada daha kusursuz, daha ağır ve daha ayrıştırılmış duyuluyor; bunun karşılığında eski canlı kaydındaki o daha dizginsiz saldırganlığın bir bölümü geride kalıyor.
Kayıt, seyircinin yükselen uğultusu, davul vuruşları ve karanlık ambiyansın oluşturduğu girişle konser atmosferini doğrudan müziğin parçası haline getiriyor. 'Unchain My Soul' ile birlikte gitarların melodik çizgileri ve Jalomaah'ın davul performansı ön plana çıkarken Heljarmadr'ın vokalleri yalnızca parçaların stüdyo versiyonlarını yeniden üretmekle kalmıyor; özellikle seyirciyle kurduğu doğrudan iletişim, performansı konser bağlamına taşıyor. Şarkının köprü bölümünde topluluğun vokale katılması da bunun en açık örneklerinden biri. Burada bestenin canlı ortam için taşıdığı potansiyel gerçekten açığa çıkıyor: seyirci yalnızca kaydın arka planında duyulan bir unsur değil, parçanın dramatik yapısını genişleten ikinci bir ses katmanı haline geliyor.
DARK FUNERAL'ın canlı performansındaki asıl güç ise ritim ve gitarların birlikte kurduğu kesintisiz momentumda ortaya çıkıyor. Jalomaah'ın blast beat'leri yüksek hızlarda dahi belirginliğini kaybetmiyor; Lord Ahriman ve Chaq Mol'un melodik gitar çizgileri ise yoğun distortion altında birbirine karışmak yerine ayrı karakterlerini koruyor. "A Beast To Praise"ın prodüksiyonundaki en belirgin tercih de burada yatıyor. Enstrümanlar birbirinin üzerine yığılmıyor; gitarlar, davullar ve vokaller belirgin bir ayrışmayla duyuluyor. Bu, özellikle 'The Arrival Of Satan's Empire' gibi yüksek tempolu parçalarda önemli bir avantaj sağlıyor. Rifflerin melodik konturları blast beat'lerin altında kaybolmadığı için DARK FUNERAL'ın melodik Black Metal tarafı saldırganlığın içinde görünür kalıyor.
Fakat bu berraklık aynı zamanda albümün en tartışmalı noktasını oluşturuyor. DARK FUNERAL'ın sahne performansı teknik açıdan son derece kontrollü olsa da bu kontrol, eski canlı kaydındaki daha ham ve öngörülemez karakterin bir bölümünü törpülüyor. "De Profundis Clamavi Ad Te Domine" dönemindeki daha serbest ve saldırgan canlı hissin yerini burada daha profesyonel, daha ağır ve daha kusursuz bir icra almış durumda. Dolayısıyla "A Beast To Praise"ı yalnızca "daha iyi kaydedilmiş" bir canlı albüm olarak değerlendirmek eksik kalır. Prodüksiyon müzikal ayrıntıları görünür hale getirirken aynı zamanda sahnedeki fiziksel risk hissini azaltıyor. Grubun yıllar içinde kazandığı rutin, performansın zayıflığı değil; tam tersine, bu kaydın karakterini belirleyen temel unsur.
Heljarmadr'ın vokalleri de bu değişimin önemli parçalarından biri. Emperor Magus Caligula dönemindeki daha vahşi vokal karakterinden farklı olarak Heljarmadr, parçaların arasındaki iletişimi artıran ve seyirciyi performansın aktif parçasına dönüştüren daha konuşkan bir frontman profili çiziyor. Bu yaklaşım özellikle 'Vobiscum Satanas' gibi grubun repertuvarında uzun süredir yer alan parçalarla buluştuğunda ilginç bir sonuç veriyor. Eski besteler yalnızca nostaljik birer tekrar olarak kalmıyor; farklı bir vokal yorumuyla güncel DARK FUNERAL kadrosunun sahne kimliğine yeniden yerleştiriliyor. Bununla birlikte, bu yeniden yorumlama her zaman eski kayıtların saldırganlığını yakalamıyor. Özellikle klasik dönem materyalinde teknik yeterlilik ile tarihsel performans karakteri arasında bilinçli ya da bilinçsiz bir mesafe oluşuyor.
Setlist de bu açıdan albümün ne olduğunu anlamak için kritik. "Where Shadows Forever Reign" ve "We Are The Apocalypse" dönemlerine verilen ağırlık, konseri yalnızca geçmiş başarıların bir kutlamasına dönüştürmek yerine mevcut kadronun sahne kimliğini temsil eden bir belge haline getiriyor. 'The Arrival Of Satan's Empire', 'Vobiscum Satanas' ve 'The Secrets Of The Black Arts' gibi klasikler grubun tarihsel ağırlığını korurken 'When I'm Gone', 'Leviathan' ve 'We Are The Apocalypse' gibi daha yeni parçalar repertuvarın yalnızca nostalji üzerinden kurulmadığını gösteriyor. Öte yandan "Attera Totus Sanctus" döneminin tamamen dışarıda bırakılması gibi tercihler, üç yılı aşan diskografiyi yaklaşık 70 dakikaya sıkıştıran bir kaydın kaçınılmaz sınırlamalarını da ortaya koyuyor. Bu nedenle albüm eksiksiz bir kariyer özeti değil; DARK FUNERAL'ın bugünkü sahne kimliğini geçmişten seçilmiş kilometre taşlarıyla destekleyen bir temsil.
Bu seçimin en başarılı tarafı, eski ve yeni materyalin aynı performans mantığı içinde çalışabilmesi. 'Open The Gates' gibi erken dönem bir parçanın yüksek tempolu yapısı, güncel kadronun teknik kontrolü altında hâlâ doğrudan fiziksel etki yaratırken 'When I'm Gone' daha melodik ve temiz başlayan yapısıyla setin dinamik aralığını genişletiyor. Benzer şekilde 'Goddess Of Sodomy' ve 'Nail Them To The Cross' gibi parçalar, agresif rifflerle seyirci tepkisini aynı ritmik düzlemde buluşturuyor. Böylece konser, yalnızca birbirini izleyen hızlı Black Metal parçalarından oluşmuyor; tempo, melodik yoğunluk ve sahne iletişimi açısından küçük fakat işlevsel karşıtlıklar yaratıyor.
Seyirci bu yapının önemli bir tamamlayıcısı. Alkışlar, tezahüratlar, şarkılara eşlik eden sesler ve Heljarmadr'ın çağrılarına verilen karşılıklar özellikle parçalar arasındaki geçişlerde kaydın fiziksel mekânını belirginleştiriyor. Ancak albümün başarısı seyircinin sesinin yüksekliğinden değil, miks içinde doğru konumlandırılmasından kaynaklanıyor. Kalabalık, gitarların ve davulların önüne geçirilmediği için müziğin ana yapısını bozmuyor; buna karşın gerektiğinde performansın dramatik etkisini yükseltiyor. Fållan'ın atmosferi böylece yalnızca arka plan gürültüsü olarak değil, konserin gerçek zamanlı karakterini taşıyan bir akustik unsur olarak işlev görüyor.
Bu noktada "A Beast To Praise"ın 2022'de, pandeminin zorunlu sahne arasından sonraki ilk büyük DARK FUNERAL konserlerinden birinde kaydedilmiş olması da anlam kazanıyor. Kayıt, bu tarihsel bağlamı müziğin önüne geçirmiyor; fakat seyircinin yoğun katılımı ve grubun sahnedeki iletişimi, uzun bir aranın ardından yeniden kurulmuş kolektif performans duygusunu duyulur hale getiriyor. Dolayısıyla albümün belgesel değeri yalnızca "DARK FUNERAL canlı çalıyor" olmasından kaynaklanmıyor. Aynı zamanda grubun güncel kadrosunun, "We Are The Apocalypse" dönemini kapatırken geçmiş repertuvarıyla nasıl bir sahne ilişkisi kurduğunu gösteriyor.
Görsel tarafın ayrıca değerlendirilebilecek bir canlı belge potansiyeli taşıdığı anlaşılsa da ses formatının kendi başına yeterli olup olmadığı sorusu burada tamamen önemsiz değil. DARK FUNERAL'ın sahne kimliği, Black Metal'in görsel ve teatral tarafıyla yakından ilişkili olduğundan, bu konserin yalnızca ses üzerinden belgelenmesi kaçırılmış bir tamamlayıcı boyut hissi yaratıyor. Ancak mevcut kayıt açısından bakıldığında bu eksiklik müzikal belgenin işlevini ortadan kaldırmıyor. Albüm, konserin ses dünyasını kendi sınırları içinde yeterince belirgin biçimde taşıyor.
Finalde 'The Secrets Of The Black Arts' ve 'Where Shadows Forever Reign' gibi parçaların kullanılması da albümün dramatik yapısını güçlendiriyor. Özellikle son parçadaki karanlık melodik yapı, konserin sürekli yüksek tempolu karakterinden sonra kapanış için yeterli atmosferik ağırlığı sağlıyor. Başlangıçtaki karanlık atmosfer ile finaldeki kapanış arasında kurulan ilişki, setlistin yalnızca diskografiden rastgele seçilmiş parçaların toplamı olmadığını gösteriyor. Burada konser, kendi içinde başlangıcı ve sonu olan bir performans olarak tasarlanmış.
"A Beast To Praise" bu nedenle DARK FUNERAL'ın canlı kimliğini yeniden tanımlayan bir kayıt değil; daha çok mevcut kimliğin ne kadar oturmuş olduğunu gösteren bir belge. Grubun 1990'ların ham saldırganlığını birebir yeniden üretmek gibi bir iddiası yok ve albümün asıl karakteri de burada ortaya çıkıyor: daha kontrollü, daha ağır, daha temiz ve sahne deneyimi konusunda daha profesyonel bir DARK FUNERAL. Bu yaklaşım eski dönemin tehlikeli ve dizginsiz hissini arayanları kısmen mesafede bırakabilir, fakat güncel kadronun teknik yeterliliğini ve repertuvarın farklı dönemlerini aynı sahne dili içinde birleştirme becerisini açık biçimde ortaya koyuyor.
Sonuçta "A Beast To Praise", stüdyo kayıtlarının basit bir konser kopyası olmaktan kurtuluyor çünkü Heljarmadr'ın sahne iletişimi, Jalomaah'ın ritmik hakimiyeti, Lord Ahriman ve Chaq Mol'un melodik gitar örgüsü ve Fållan seyircisinin sürekli müdahil varlığı kayıt üzerinde ayrı bir performans karakteri oluşturuyor. Buna karşılık aşırı kontrollü prodüksiyon, zaman zaman canlı müziğin risk ve hamlığını azaltıyor. Albümün değeri tam da bu ikili yapıda: DARK FUNERAL'ın bugün neden hâlâ etkili bir canlı Black Metal grubu olduğunu gösterirken, grubun geçmişteki vahşetini değiştirmeden bugüne taşımak yerine onu yıllar içinde kazanılmış teknik disiplinle yeniden biçimlendiriyor. Bu yönüyle "A Beast To Praise", zorunlu bir canlı albümden çok, "We Are The Apocalypse" döneminin kapanışını belgeleyen ve güncel DARK FUNERAL'ın sahnedeki karşılığını net biçimde ortaya koyan güçlü bir kariyer fotoğrafı.
http://instagram.com/darkfuneralofficial